Vind een herstelrechtmediator
Herstelrecht mediation biedt betrokkenen bij een (mogelijk) strafbaar feit, onder wie slachtoffers, verdachten, veroorzakers en veroordeelden, de mogelijkheid om de gevolgen te herstellen. Het kan gaan om emotionele, fysieke, materiële en immateriële schade.
Hieronder vindt u deNMv mediators die aan uw filters voldoen. Klik op een mediator om meer informatie te zien.
Vind een herstelrechtmediator
Een strafbaar feit, zoals een inbraak, mishandeling, bedreiging of een verkeersongeval, laat vaak meer achter dan materiële schade. Er blijven vragen, boosheid, angst of schuldgevoel. Herstelrecht geeft slachtoffers, daders en hun naasten de mogelijkheid om onder begeleiding met elkaar in contact te komen, te bespreken wat er is gebeurd en samen te kijken hoe de gevolgen kunnen worden hersteld. Een herstelrechtmediator begeleidt dat proces zorgvuldig, veilig en vrijwillig. Hieronder vindt u NMv-mediators met de specialisatie herstelrechtmediation.
Wat is herstelrecht?
Herstelrecht (in het Engels restorative justice) is een manier van kijken naar criminaliteit en conflicten waarbij herstel centraal staat. Niet alleen de vraag “welke straf past hierbij?” is belangrijk, maar ook: wat heeft het slachtoffer nodig, wat kan de dader doen om de schade te herstellen en hoe kunnen alle betrokkenen verder? Het kan gaan om emotionele, fysieke, materiële en immateriële schade.
Herstelrechtmediation is de vorm waarin een onafhankelijke mediator het contact begeleidt. Dat kan een gesprek zijn, maar ook bijvoorbeeld een uitwisseling van brieven of een gesprek met meerdere betrokkenen, zoals familieleden.
Voor wie is herstelrechtmediation?
- Slachtoffers die vragen hebben, willen vertellen wat de gebeurtenis met hen heeft gedaan of afspraken willen maken over schadevergoeding.
- Verdachten, veroorzakers en veroordeelden die verantwoordelijkheid willen nemen, excuses willen aanbieden of iets willen goedmaken.
- Naasten, zoals ouders, partners of nabestaanden, voor wie het voorval ook grote gevolgen heeft.
Welke vorm van herstelbemiddeling past bij uw situatie?
In Nederland zijn er verschillende routes. Welke het beste past, hangt af van de vraag of er een strafzaak loopt en wat u wilt bereiken.
| Mediation in strafzaken | Perspectief Herstelbemiddeling | Herstelrechtmediator (NMv) | |
|---|---|---|---|
| Wanneer? | Tijdens een lopende strafzaak | Los van de strafzaak, ook na afloop | Ook zonder strafzaak, bijvoorbeeld bij letselschade, op school of op het werk |
| Hoe start het? | Verwijzing door officier van justitie of rechter | Aanmelding door slachtoffer of dader | U neemt zelf contact op met een mediator |
| Kosten | Gratis voor deelnemers | Gratis voor deelnemers | Uurtarief, afhankelijk van de mediator |
| Invloed op de straf? | OM en rechter houden rekening met de afspraken | Nee | Nee, tenzij u de afspraken zelf inbrengt |
Mediation in strafzaken
Bij mediation in strafzaken praten verdachte en slachtoffer onder begeleiding van twee gespecialiseerde mediators over wat er is gebeurd en hoe de schade kan worden hersteld. Alleen de officier van justitie of de rechter kan een zaak doorverwijzen, maar u kunt via uw advocaat, Slachtofferhulp of de reclassering wel om mediation vragen. Het traject is gratis en duurt ongeveer zes weken. De afspraken worden vastgelegd in een slotovereenkomst, waar het OM en de rechter rekening mee houden.
Herstelbemiddeling
Wilt u contact met de andere partij los van de strafzaak, bijvoorbeeld omdat de zaak al is afgerond of er geen strafzaak is? Dan kan herstelbemiddeling via Perspectief Herstelbemiddeling uitkomst bieden. Deze organisatie begeleidt kosteloos een gesprek, een briefwisseling of het overbrengen van een boodschap.
Herstelgerichte mediation buiten het strafrecht
Herstelrecht is niet beperkt tot strafzaken. Een herstelrechtmediator kan ook helpen bij:
- Letselschade en verkeersongevallen, waarbij naast de financiële afhandeling ook erkenning en excuses belangrijk zijn. Zie letselschade en herstelrecht.
- Grensoverschrijdend gedrag op school, op het werk of bij een vereniging, waar een herstelgesprek of herstelcirkel de verhoudingen kan herstellen. Zie ook onderwijsmediation.
- Situaties waarin geen aangifte is gedaan, maar er wel behoefte is aan erkenning en herstel.
Hoe verloopt een herstelgesprek?
- Voorgesprekken. De mediator spreekt iedere deelnemer eerst apart. Wat zijn uw verwachtingen, wat wilt u vertellen of vragen, en wat heeft u nodig om u veilig te voelen?
- Beslissen. Pas als alle partijen dat willen en de mediator het verantwoord vindt, volgt er contact.
- Het gesprek of de uitwisseling. Een direct gesprek, een brief of een boodschap via de mediator. U bepaalt zelf wat u wilt delen.
- Afspraken en afronding. Eventuele afspraken, bijvoorbeeld over schadevergoeding of over hoe u elkaar in de toekomst tegemoet treedt, worden vastgelegd. Na afloop is er vaak een nagesprek.
Veiligheid en vrijwilligheid
Herstelrechtmediation is altijd vrijwillig. Niemand kan worden verplicht om mee te doen, en u kunt op elk moment stoppen. De mediator is neutraal en let er voortdurend op dat het contact veilig is en geen nieuwe schade veroorzaakt. Wat in de mediation wordt besproken, is vertrouwelijk.
Heeft u als slachtoffer behoefte aan steun, voor, tijdens of na een herstelgesprek? Dan kunt u ook terecht bij Slachtofferhulp Nederland.
Wat kost herstelrechtmediation?
Mediation in strafzaken en herstelbemiddeling via Perspectief Herstelbemiddeling zijn gratis voor de deelnemers. Schakelt u zelf een herstelrechtmediator in, bijvoorbeeld bij letselschade of een conflict op het werk, dan betaalt u het uurtarief van de mediator. Bij NMv-mediators ligt dat gemiddeld rond de € 150 per uur exclusief btw. Soms vergoedt een verzekeraar, werkgever of schoolbestuur de kosten. Zie ook kosten mediation.
Veelgestelde vragen over herstelrecht
Moet ik de dader ontmoeten?
Nee. Een herstelgesprek kan ook via een brief of via de mediator verlopen. U bepaalt zelf welke vorm van contact u wilt.
Heeft een herstelgesprek invloed op de straf?
Bij mediation in strafzaken houden de officier van justitie en de rechter rekening met de afspraken in de slotovereenkomst. Bij herstelbemiddeling los van de strafzaak heeft het geen invloed op de straf.
Kan ik herstelrechtmediation aanvragen als ik geen aangifte heb gedaan?
Ja. Herstelgerichte mediation kan ook zonder strafzaak, bijvoorbeeld via een herstelrechtmediator uit het overzicht op deze pagina.
Wat is het verschil tussen herstelrecht en mediation?
Herstelrecht is een bredere benadering waarin herstel van schade en relaties centraal staat. Mediation is een van de manieren om dat vorm te geven, met een neutrale mediator als begeleider.
Een herstelrechtmediator vinden? Gebruik het filter bovenaan deze pagina of zoek een mediator bij u in de buurt.
Over mediation
Is mediation vrijwillig?
Ja en nee. Vrijwillige deelname is een van de pijlers van mediation. Iemand dwingen aan mediation mee te doen heeft een averechts effect. Vrijwilligheid leidt veel vaker tot oplossingen dan dwang.
Mag ik iemand meenemen naar het mediationgesprek?
Ja, mits de andere deelnemers daarmee akkoord gaan. De mediator zorgt er wel voor dat het aantal deelnemers en ondersteuners aan beide kanten, aan tafel in balans is.
Kan ik een kennismakingsgesprek, voorgesprek of intake voorstellen?
Ja, het staat u vrij om een voorgesprek voor te stellen. De mediator zal dan ook een voorgesprek met de andere deelnemer(s) voeren.
Wat als ik het niet eens ben met de keuze voor een mediator?
Dan kunt u dit doorgeven aan de andere deelnemer(s). U kunt dan aangeven dat u gezamenlijk tot een keuze wilt komen.
Kan ik kiezen tussen een vrouwelijke of mannelijke mediator?
Ja, ook hier geldt dat u gezamenlijk tot een keuze dient te komen. Als u de voorkeur geeft aan een andere mediator, ongeacht de reden, dan kunt u dit kenbaar maken bij de wederpartij en aangeven wat uw voorkeuren zijn. U dient samen tot een keuze te komen.
Wat zijn de voordelen en nadelen van mediation?
Voordelen:
Mediation is snel en kan op korte termijn worden ingezet. Conflicten leiden vaak tot stress en onzekerheid. Tijd en kosten gaan hiermee gepaard. Het aangaan van een mediation brengt uiteindelijk rust en overzicht met zich mee, terwijl de kosten beperkt blijven. Mediation is gericht op conflictoplossing, niet op winnen of verliezen. De uitkomst is een win-win oplossing of een compromis, omdat deze voor alle partijen aanvaardbaar moet zijn. Mediation kan leiden tot herstel van de relatie tussen partijen, omdat ze gezamenlijk tot oplossingen komen. Dit is belangrijk als partijen in de toekomst met elkaar verder willen of de persoonlijke relatie in stand willen houden.
Nadelen:
De mediator kan geen beslissing afdwingen. Als deelnemers uitvoerig over het conflict hebben gecommuniceerd en er komt geen oplossing dan kan mediation ertoe leiden dat het conflict alleen nog maar langer voortduurt/verder escaleert. In een gerechtelijke procedure hakt de rechter de knoop door en komt er altijd een (eind)uitspraak. Indien deelnemers weigeren zich in te spannen en een oplossing blijft uit, dan leidt dit tot tijd en geld verlies.
Waar kan ik een goede mediator vinden?
Op de website Vind een Mediator.
Wat is mediation?
Bij conflictbemiddeling of mediation zorgt een mediator (bemiddelaar) ervoor dat twee of meer personen, partijen of groepen die een geschil met elkaar hebben weer in gesprek komen, zodat zij samen tot een oplossing kunnen komen. Bemiddeling is vooral nuttig als de communicatie verstoord is, als rechtstreekse onderhandeling tussen de partijen belemmerd wordt door een wederzijds gebrek aan vertrouwen, of als er sprake is van een escalatie. Bemiddeling kan zelfs werken als een van beide partijen zo kwaad of beledigd is, dat hij weigert nog langer met de andere partij te praten.
Is mediation alleen bedoeld voor echtscheidingen?
Nee, mediation kan (en wordt) ook gebruikt bij (bijvoorbeeld) familieruzies, arbeidsconflicten of conflicten met de overheid. In elke situatie waar mensen het lastig vinden om open en eerlijk met elkaar te praten, waar mensen vast zitten in beschuldigingen en frustraties, kan mediation helpen.
Hoe verloopt een mediationtraject?
Bij het begin van de eerste sessie worden jullie beide gevraagd om de zogenaamde mediationovereenkomst te ondertekenen. Die overeenkomst heb je al eerder toegestuurd gekregen, zodat je hem al hebt kunnen doornemen. In die overeenkomst worden beide partijen met naam genoemd en worden afspraken gemaakt over vertrouwelijkheid, vrijwilligheid, kosten en vastlegging. Nadat de overeenkomst is ondertekend zal de feitelijke mediation starten. De mediator zal jullie eerst vragen allebei in het kort jullie kanten van het verhaal te vertellen. Op basis daarvan zal de mediator verder doorvragen over de verschillende onderwerpen of gebeurtenissen, zodat er meer achterliggende informatie bekend wordt. Een mediationsessie duurt normaal gesproken maximaal 2 uur. Hoeveel sessies er nodig zijn om jullie ruzie op te lossen is niet vantevoren aan te geven, maar normaal gesproken kom je met drie tot vier sessies al een heel eind.
Wat is de rol van de mediator?
De mediator brengt de verstoorde communicatie weer op gang, begeleidt de betrokken partijen en structureert het proces, zodat de partijen zich kunnen concentreren op de inhoud. De mediator neemt daarbij een neutrale en onpartijdige positie in. Dat wil zeggen: hij is er voor alle partijen en neemt geen stelling.
Tips ter voorbereiding op een mediationgesprek
Begin met een intakegesprek
Bij de start van een mediationtraject kan het vaak prettig zijn om met een intakegesprek te beginnen. Bij dit intakegesprek zit de andere partij er nog niet bij, dit gesprek is enkel en alleen met uw mediator. In een intakegesprek kunt u alvast kennismaken met de mediator en krijgt u de kans om uw kant van het verhaal te vertellen. Dit gesprek zorgt ervoor dat u wat meer op uw gemak bent en maakt de stap naar het gezamenlijke gesprek mogelijk wat kleiner. Een intakegesprek kan fysiek, maar ook telefonisch plaatsvinden.
Weet dat u niet direct hoeft te beslissen
Het is goed om te weten dat u tijdens een mediationgesprek niet direct hoeft te beslissen over wat u wilt in het vervolg van het traject of voor de toekomst. Besef dat u de tijd hebt om na te denken over uw beslissing. U kunt na het mediationgesprek nog altijd advies inwinnen en u hoeft in het gesprek nergens direct voor te tekenen (met uitzondering van de mediationovereenkomst; die wordt wel aan tafel getekend).
Bedenk van te voren wat u wilt bereiken
Het is belangrijk om van te voren, dus voor het gezamenlijke mediationgesprek alvast te bedenken wat u precies wilt. Wat moet er gebeuren om de relatie tussen u beiden weer te herstellen? Wat hebt u nodig om weer goed met elkaar om te gaan? Dit zijn enkele vragen die u uzelf kunt stellen om duidelijkheid te krijgen over wat u uiteindelijk wilt.
Schrijf op wat u wilt vertellen
Als u het mediationgesprek spannend vindt, kan het helpen om op te schrijven wat u wilt vertellen en deze aantekeningen mee te nemen. Zo hebt u altijd een geheugensteun voor het geval u even niet meer weet wat u graag wilde aanhalen. Daarnaast zijn er mensen die het prettig vinden om zijn of haar punten voor te lezen. Dan weet u in ieder geval zeker dat u gezegd hebt wat u graag wilde zeggen.
U kunt de mediator altijd apart spreken
Het stelt mensen vaak gerust als ze weten dat u tijdens een mediationgesprek altijd even apart met de mediator kunt spreken of kunt kiezen voor een time out. Als u niet fit of erg emotioneel bent, kunt u ook na verloop van tijd zeggen dat u graag wilt stoppen. Niemand heeft er iets aan om door te gaan terwijl één van de partijen eigenlijk niet meer kan. Mediation is altijd op basis van vrijwilligheid, dus u kunt altijd aangeven te willen stoppen.
Weet dat er geen haast is
Eén van de doelen van mediation is het creëeren (of herstellen) van een duurzame relatie tussen beide partijen. Het is dus zaak dat alle grieven boven tafel komen. Als er nog irritaties onbesproken zijn aan het eind van het traject, dan kunnen die op een later tijdstip weer de kop op steken. Een compleet mediationtraject omvat vaak 3 tot 4 sessies. Neem dus de tijd die u nodig hebt.
Hoeveel kost een mediator?
Een mediator kost normaal gesproken ongeveer € 150 per uur (exclusief BTW). Vaak betalen beide partijen allebei de helft van de kosten. U kunt andere afspraken maken over de verdeling. Deze legt u vast in de mediationovereenkomst.
Gesubsidieerde mediation
De overheid vergoedt soms een deel van de kosten die u maakt als u een mediator nodig heeft. Dit hangt af van het inkomen van u en uw partner en het vermogen dat u bezit. U betaalt wel altijd een eigen bijdrage van minimaal € 53. U kunt de bijdrage niet zelf aanvragen. Dit doet de mediator voor u bij de Raad voor Rechtsbijstand.
Over (echt)scheidingsmediation
Wat doet een mediator bij echtscheiding?
Tijdens mediation kunnen u en uw (ex-)partner de problemen bespreken en meningsverschillen uit de wereld helpen. Hierdoor kan het contact na de mediation behouden blijven. U bepaalt zelf, met uw (ex-)partner, wat u afspreekt. Mediation is maatwerk en gericht op wat er in uw situatie tot goede afspraken leidt.
Wat zijn de voordelen van mediation als ik ga scheiden?
Als u gaat scheiden bent u het misschien niet eens over een aantal zaken. Het is daardoor moeilijk om afspraken te maken. In dat geval kan mediation u helpen om samen een oplossing te vinden.
Wanneer kan ik mediation inzetten in plaats van een rechtszaak beginnen?
Mediation is een vorm van conflictbemiddeling. Bij mediation werkt u zelf aan een oplossing, maar krijgt u er deskundige hulp bij. U kunt voor mediation kiezen als u denkt er met deskundige hulp uit te komen. En als de andere partij hieraan wil meewerken.
Wat kost echtscheidingsmediation?
Er zijn geen vastgestelde kosten voor mediation. De kosten verschillen per mediator. Het hangt af van de duur en het aantal keren dat u een mediator raadpleegt. Een mediator kost normaal gesproken ongeveer € 150 per uur (exclusief BTW). Vaak betalen beide partijen allebei de helft van de kosten. U kunt andere afspraken maken over de verdeling. Deze legt u vast in de mediationovereenkomst.
Is mediation aftrekbaar?
Ja. Ook de kosten van een professionele scheidingsmediator zijn aftrekbaar. Deze kosten moeten dan wel gericht zijn op inning, verkrijging of behoud van partneralimentatie. Let er bij deze kosten wel op dat een mediator werkt voor degene die alimentatie krijgt en voor degene die moet betalen.
Is mediation bij scheiding verplicht?
Nee. Als jullie er samen uit kunnen komen is een mediator niet nodig.
Over arbeidsmediation
Wat is arbeidsmediation?
Als u problemen ondervindt op uw werk met een collega, in een team of met uw werkgever, dan is arbeidsmediation een manier om samen, in gesprek, tot een oplossing te komen. Bij arbeidsmediation begeleidt een tussenpersoon, de arbeidsmediator, het gesprek tussen u en de persoon met wie u in conflict bent. U bent beiden deelnemer aan de arbeidsmediation. Bij arbeidsconflicten is er sprake van botsende belangen tussen deelnemers op de werkvloer. U kunt arbeidsmediation inschakelen bij een conflict tussen:
- Werkgever-werknemer
- Collega’s binnen een team
- Bestuur van een organisatie met de ondernemingsraad of de Raad van Commissarissen
Wat doet een Arbeidsmediator?
Een arbeidsmediator begeleidt het gesprek en zorgt ervoor dat u, maar ook degene met wie u in conflict bent, vrijuit kunt spreken. Vaak horen emoties daarbij. Ook daar is ruimte voor. De arbeidsmediator ziet er op toe dat u zich beiden gehoord voelt en dat de communicatie goed verloopt. Het doel is om gezamenlijk tot een oplossing te komen die voor beide deelnemers acceptabel is.
Hoe verloopt de arbeidsmediation?
Voordat de mediation inhoudelijk start, informeert de arbeidsmediator de deelnemers over:
- de uitgangspunten van arbeidsmediation,
- de randvoorwaarden waarin mediation plaatsvindt,
- de gedragsregels waar de mediator zich aan moet houden.
Deze informatie is schriftelijk vastgelegd in de mediationovereenkomst, die deelnemers en de mediator bij aanvang tekenen. Nadat de mediationovereenkomst is ondertekend, start de mediation officieel. De arbeidsmediator geeft aan elke deelnemer, om beurten, de gelegenheid om haar of zijn verhaal te doen. Dat is spannend, omdat deelnemers niet van elkaar weten hoe ze op elkaar gaan reageren. De mediator begeleidt het gesprek, maar blijft te allen tijde neutraal en onafhankelijk. Hij/zij vat samen, reflecteert, spiegelt en stelt vragen om een helder beeld te krijgen van wat er speelt. De mediator houdt de regie over het goede verloop van het gesprek, maar intervenieert niet als het gaat om de inhoud. De deelnemers bepalen de gespreksonderwerpen. Dankzij de mediation komen de werkelijke belangen, de zorgen, de gevoelens en behoeften, van deelnemers naar boven. De deelnemers voelen zich dan opgelucht en de spanning vermindert. Het conflict de-escaleert. Er is een basis om verder te praten en samen te zoeken naar een oplossing. Wanneer de botsende, maar ook vaak overlappende, belangen duidelijk zijn en deelnemers elkaar hebben gehoord, is de grootste stap naar het oplossen van de concrete knelpunten gezet. Het is aan de deelnemers zelf om met een oplossing te komen. De mediator stelt vragen over de geboden oplossingen, analyseert deze met deelnemers en structureert. De deelnemers echter nemen de beslissing welke oplossing bij hen past. Zowel de deelnemers als de mediator hebben een geheimhoudingsplicht en de plicht om zich in te spannen om de mediation goed te laten verlopen en een oplossing te vinden. Zodra deelnemers overeenstemming hebben over de oplossing, stelt de mediator een (vaststellings)overeenkomst op. Deze bevat de afspraken tussen de deelnemers, die samen de overeenkomst tekenen. Een “vaststellingsovereenkomst” is ook de term die wordt gebruikt om het document waarmee iemand afscheid neemt van een werkgever aan te duiden. Mochten de gesprekken niet leiden tot een oplossing, dan is dat niet de verantwoordelijkheid van de mediator. Een mediator mag geen beslissing nemen, in tegenstelling tot een rechter. Van de rechter mogen deelnemers wel een beslissing verwachten, die overigens vaak leidt tot de teleurstelling bij, in ieder geval, een van de twee partijen.
Is juridisch of ander advies tijdens arbeidsmediation mogelijk?
Tijdens de mediation hebben deelnemers altijd het recht om zich te laten adviseren door een adviseur, bijvoorbeeld een advocaat, HR of boekhouder. De mediator bespreekt de deelname van een adviseur vooraf met de deelnemers. Ieder moet zijn/ haar goedkeuring geven. Adviseurs kunnen alleen betrokken zijn wanneer zij zich binden aan de geheimhoudingsplicht.
